en-WIJ VIERDEN BEVRIJDINGSDAG OP EEN INDRUKWEKKENDE MANIER

09/06/2020

"Wie vertelt het al ik er niet meer ben. Wie laat horen mijn stem. De verhalen van toen... wij vochten voor dit land. Voor ons mooie Nederland, voor vrijheid en geluk. Onder pijn en oorlogsdruk. Van bommen en granaten. En verloren kameraden. Wij zijn er nog maar even en willen onze verhalen geven. Zodat onze kinderen niet vergeten en van hun voorouders nog weten."

Het was een wens van mij om samen met de ouderen die de oorlog hebben meegemaakt een bundel van verhalen uit te brengen en het is nu werkelijkheid geworden.

Er breekt over enkele jaren een tijd aan dat er geen ouderen meer zijn die de oorlog hebben overleefd. Zou iemand zich er dan nog bewust van zijn wat er zich tussen 1940 en 1945 heeft afgespeeld?

Helaas kan ik dit niet voorkomen, maar heb ik er inmiddels wel een bijdrage aan kunnen leveren.

Vorig jaar, 19 april 2019, was ik met de 96-jarige Foppe Dupon (oud-gevangene, inmiddels overleden), oorlogshistoricus Jack Kooistra, mijn wederhelft Marieke Zondervan en Gjalt Wijmenga mee naar de herdenking van kamp Amersfoort. Pas na afloop hoorde ik van Wijmenga dat Arie van Houwelingen ook graag zijn verhaal aan mij wilde vertellen, maar geen sensatie wilde. Dat was ook niet wat ikzelf wilde. Ik wilde verhalen optekenen van de 'normale Nederlanders' die de oorlog eveneens hadden meegemaakt.

Niet veel later kwam ik helemaal naar Ouddorp toegetreden om de herinneringen van dhr. van Houwelingen op te halen. Vol bewondering luisterde ik naar zijn gedetailleerd verhaal. Hij vertelde mij iets bijzonders wat mij tot in de tenen raakte. Hieronder volgt een citaat uit het unieke boek "Dit nooit weer".

"Na drieënzeventig jaar, op 9 november 2017, ben ik met mijn mantelzorg- ster Sylvia Meijer en haar man Hans teruggekeerd naar het kamp waar ik gedwongen arbeid moest verrichten. Voor het eerst was ik weer in Duits- land. Ik wist nog precies waar alles stond, alleen het gedeelte waar een mo- nument was geplaatst had ik natuurlijk nooit eerder gezien.

Voor mij was deze terugkeer naar Lager Rebstock zeer indrukwekkend. Van de zoon van een SS'er ontving ik een verontschuldiging. Dat heeft mij goed gedaan. Letterlijk zei hij: 'Ich möchte mich entschuldigen für meinen Vater. Für das er im Krieg gemacht hat.' Beiden hadden we tranen in onze ogen. Jammer dat ik de naam van deze man niet goed heb kunnen verstaan. Ik vergat het te vragen, maar was wel onder de indruk, zo mooi! Feitelijk heb ik als 95-jarige tot dusver een erg bewogen leven achter de rug. Helaas leven we vandaag de dag in een individualistische samenleving. Dat was vroeger nietzo. Nu draait alles om geld." 

Afgelopen 12 april 2020 zou ik met heel veel trots en liefde persoonlijk de exemplaren willen overhandigen aan de ouderen die hun verhalen met mij wilden delen. Helaas kon dit niet doorgaan, omdat alles onzeker werd.

Vandaag exact 75 jaar geleden mocht Arie van Houwelingen net als vele anderen de vrijheid vieren. Ik kan mij het mij niet eens voorstellen hoe veel blijdschap er 75 jaar geleden is geweest, maar ook tegelijkertijd niet te vergeten de vele bijkomende emoties, omdat er vele gezinnen en families uiteen werden gescheurd door de bruut gezegde moorden in de beruchte vernietigingskampen. Mijn gevoel vertelde mij dat ik hier iets mee moest doen ondanks de nieuwe maatregelen omtrent Covid-19. Ik zocht contact met de Zorgvlied in Ouddorp waar Arie van Houwelingen woont en stelde voor om helemaal uit Friesland te willen reizen om van Houwelingen te willen verassen. Het zorgpersoneel was razend enthousiast en werkten aan alle kanten met mij mee.

Enkele weken geleden vroeg ik, een doorbrekende muzikant en kleinzoon van een oudere die voorkomt in mijn boek, Boaz Roelevink of hij een nummer zou willen schrijven over mijn boek. Hij was direct enthousiast en wilde hier graag aan meewerken.

Vanochtend vroeg zaten we in de uitzending van omrop Fryslan en kondigden we onze verassing aan. Boaz speelde live het prachtige lied "who's telling when I'm gone". Niet veel later zaten we in de auto onderweg naar Ouddorp met maar één missie: wij wilden Arie van Houwelingen verassen met onze komst en als eerste het lied persoonlijk voordragen. Om op deze manier toch erkenning te willen geven aan de 75 jaren leven in vrijheid.

Het personeel speelde er liefdevol op in en waardeerden onze komst. Ook waren zijn lieve mantelzorgers Sylvia en Hans erbij aanwezig. Van Houwelingen wist niet wat hem te wachten stond. Gelukkig herkende hij mij onmiddellijk.

Ik droeg hem mijn eigen woorden over 4 en 5 mei voor, die wij nooit mogen en kunnen vergeten.

"Gisteren, op 4 mei, herdacht ik de oorlogsslachtoffers, de mensen die bewust zijn vermoord in de gaskamers. De mensen die zijn gefusilleerd, omdat ze in bijvoorbeeld het verzet zaten of dwangarbeid weigerden. De mensen die bewust om het leven zijn gebracht, omdat ze psychische klachten hadden. Ik herdacht alle slachtoffers van de oorlogshandelingen. Ik herdacht hen die sneuvelden op het slagveld, voor de vrijheid die wij 75 jaar geleden hebben gekregen.

Ik herdacht met veel verdriet de mensen die de oorlog overleefden en jaren lang met (onverwerkte) trauma's hebben geleefd. De mensen die mij het verhaal lieten optekenen en in boekvorm hebben laten uitbrengen. De mensen die er nu niet meer zijn, maar wel een oorlogsverhaal hadden. De mensen met maar een boodschap: "Dit nooit weer".

Niet alleen een boodschap, ook een grote wens van velen die 75 jaar geleden de vrijheid mochten vieren. Nadien hebben wij met die vrijheid mogen leven, praktisch tot geen beperkingen. Helaas staat nu de wereld opeens op de kop, op een geheel andere manier vrijheidsbeperkingen die in het bijzonder onze ouderen en kwetsbaren op enorme wijze raken.

Vanmiddag stipt 12 uur applaudisseerde ik met trots een minuut lang mee om onze helden die Nederland 75 jaar geleden hebben bevrijd te gedenken. Hen laten weten dat wij dankbaar zijn voor hun verzet.

De dodenherdenking was weliswaar volstrekt anders dan normaal, maar beslist niet minder indrukwekkend. Het greep mij juist als twintiger enorm aan. Dat onze eigen koning Willem Alexander mij meenam in zijn verhaal, omdat hij recht vanuit zijn hart publiekelijk sprak.

Eerder in zijn toespraak heeft onze Koning Willem Alexander ook duidelijk aangegeven dat 2020 een jaar zal worden voor in de boeken, een jaar om nooit meer te vergeten.

Voor velen een jaar met maar een grote wens: DIT NOOIT WEER!"

Het was een onbeschrijfelijk mooie middag die wij niet snel zullen vergeten. Het deed ons allen zo goed om hem zo te zien stralen.

Ik raakte ieder met mijn verhaal en Boaz met zijn ongelofelijk mooie stem. Het afscheid viel emotioneel zwaar. Van Houwelingen en ik hielden de handen, op het glas, tegen elkaar aan en kusten naar elkaar. De tranen rolden zachtjes over ieders wangen heen.

Later speelde Boaz rondom het gebouw enkele nummers voor de overige mensen zodat zij eveneens toch nog een bijzondere dag ervaarden op Bevrijdingsdag 2020.